AI ਦੀ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ! 1.3 ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ 'ਪੀ' ਜਾਣਗੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ੁਰੂ

ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, AI ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 'ਐਂਟੀ-ਏਆਈ' ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, AI ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 'ਐਂਟੀ-ਏਆਈ' ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

1.3 ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ
Earth.Org ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ AI ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ 9.3 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ AI ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿਪਸ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 1.3 ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ (ਲਗਭਗ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ) ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਲੋੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। 

ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਊਰਜਾ ਏਜੰਸੀ (IEA) ਅਨੁਸਾਰ, 2030 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ 945 ਟੈਰਾਵਾਟ-ਆਵਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਪੂਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬਿਜਲੀ ਖਪਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਖਪਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹਰ ਇੱਕ 'ਸਰਚ' ਪਿੱਛੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸਰੋਤ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ AI ਦੀ 80 ਤੋਂ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਊਰਜਾ ਖਪਤ ਇਸ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਯੂਜ਼ਰ ChatGPT ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਫੋਟੋ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰਵਰ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਭਾਰੀ ਵਿਰੋਧ, 200 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰੁਕੇ
ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਇਸ ਭਾਰੀ ਖਪਤ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (UN) ਨੇ ਵੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ AI ਦਾ ਵਧਦਾ ਢਾਂਚਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ AI ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।