ਸਰਬਜੀਤ ਬਣੀ 'ਨੂਰ', ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਕੀਤੀ ਮੰਗ, SGPC ਨੇ ਇਕੱਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਨਿਯਮ ਕੀਤੇ ਸਖ਼ਤ

ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਟਾਰੀ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜਥੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤੀ।

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 48 ਸਾਲਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣ, ਉੱਥੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨੋਟਿਸ ਵਜੋਂ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਨੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਕੱਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਟਾਰੀ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜਥੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤੀ। ਜਦੋਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਖਾਲੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਨੂਰ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 'ਨੂਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ 2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਗਈ ਸੀ।

ਸਰਬਜੀਤ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਦਲ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਬੇਨਤੀ ਅਜੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਛੱਡਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇ ਕੌਂਸਲੇਟ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

5 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਲਗਭਗ 9 ਵਜੇ, ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ 1947 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਉਸ ਦੇ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਬਰੀ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਰਬਜੀਤ ਨੇ ਅਲਰਟ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਨੇੜਲੇ ਲੋਕ ਦੌੜੇ ਆਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, SGPC ਨੇ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। SGPC ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਬਜੀਤ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਲਿੰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, SGPC ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ:
• SGPC ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵੀਜ਼ੇ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਔਰਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।
• ਸਾਰੇ ਯਾਤਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਵਿਆਹੁਤਾ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਥੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੈਟਰਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੇਰਾਫੇਰੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਜਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2015 ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਕਿਰਨ ਬਾਲਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਜਥਿਆਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।