ਭਾਰਤ 'ਚ ਮਾਨਸੂਨ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਬਰੇਕ! 64 ਫੀਸਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਸੋਕਾ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਚੋਂ ਬੱਦਲ ਗਾਇਬ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜੂਨ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੱਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 64 ਫੀਸਦੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜੂਨ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੱਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 64 ਫੀਸਦੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੇ ਬੱਦਲ
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ INSAT-3DS ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੋ ਨਕਸ਼ਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਵਾਰ ਮੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। 4 ਜੂਨ ਤੋਂ 15 ਜੂਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 19.2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 53.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਕਿਉਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਮਾਨਸੂਨ?
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ 'ਆਪਸੀ ਜੰਗ' ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਉੱਪਰਲੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ 'ਵੈਸਟਰਲੀ ਜੈੱਟ ਸਟ੍ਰੀਮ' (ਪੱਛਮੀ ਹਵਾਵਾਂ) ਆਪਣੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖਿਸਕ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਨਸੂਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ 'ਈਸਟਰਲੀ ਜੈੱਟ' (ਪੂਰਬੀ ਹਵਾਵਾਂ) ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰ੍ਹ ਪਾ ਰਹੇ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਸੰਕਟ
ਮੀਂਹ ਦੇ ਇਸ ਭਾਰੀ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਰੀਫ਼ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ 'ਤੇ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਕਟ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟਣ ਲੱਗੇਗਾ ਅਤੇ ਜੂਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦਾ ਦੌਰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।