ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਆਬੋ ਹਵਾ ਹੋਈ ਖਰਾਬ,ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 'ਘਰੋਂ ਕੰਮ' ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ

ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 22 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ, ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) 400 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 'ਗੰਭੀਰ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ
ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ AQI 300 ਅਤੇ 430 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਲੋਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ AQI 450 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

GRAP ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ
ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਗ੍ਰੇਡਿਡ ਰਿਸਪਾਂਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਤਹਿਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ GRAP-III ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ GRAP-IV ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਸਖ਼ਤੀ ਤਹਿਤ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਕਿਹੜੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ) ਅਤੇ ਜੀਐਨਸੀਟੀਡੀ ਜਨਤਕ, ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 50% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਬੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

GRAP-1 ਅਤੇ GRAP-2 ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਨਿਯਮ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ, GRAP ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹਨ:
• GRAP 1: ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸੀਐਨਜੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
• GRAP 2: ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਐਨਸੀਆਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦਫਤਰੀ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਉਪਾਅ 'ਖ਼ਰਾਬ', 'ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ' ਅਤੇ 'ਗੰਭੀਰ' AQI ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।